अस्मादिकाची शस्त्रसंधी

 अस्मादिकाची शस्त्रसंधी

बदलीचे शस्त्र ठेवले खाली

बदलीशी केली शस्त्र संधी

अडचणींचा करून सामना

संधीला करू सुवर्णसंधी

प्रकाश गंगे वरून बाहेर पडताना

वापरले होते ब्रह्मास्त्र

आता कवच नाही, नाही कुंडले

फाटले जागोजागी अंगावरचे वस्त्र

येणार नाही कृष्ण मदतीला

तो तर रासलीलेत मग्न

हात पाय गाळून कसं चालेल

कसं होऊ द्यायचं प्रत्येक स्वप्न भग्न

लढू लढाई निकराची

करूया संकटाची गोची

आपणच बनू आपला आधार

कशाला वाट पाहायची कोणाची

वनिसुत दि. १३.०५.२०२५

रसग्रहण

ही कविता मन:स्थिती, आत्मबल, संघर्ष आणि स्वावलंबन यांची एक अत्यंत ताकदवान अभिव्यक्ती आहे. चला तिचे टप्प्याटप्प्याने स्पष्टीकरण पाहूया:

**१. "बदलीचे शस्त्र ठेवले खाली

बदलीशी केली शस्त्र संधी"**

> येथे 'बदली' म्हणजेच नोकरीतील किंवा जीवनातील बदल.

कवि म्हणतो की, आपण त्या बदलाविरुद्ध लढण्यासाठी 'शस्त्र' (तक्रार, विरोध) उचलणं थांबवलं आहे.

उलट, त्याच 'बदली'ला एक 'संधी' मानून तिचा उपयोग 'शस्त्र' म्हणून करायचं ठरवलं आहे.

सकारात्मक दृष्टिकोनाचा आरंभ इथे होतो.

**२. "अडचणींचा करून सामना

संधीला करू सुवर्णसंधी"**

> अडचणींशी लढून, त्यांना पार करूनच संधीला सुवर्णात रूपांतर करता येईल.

ही सकारात्मकता आणि प्रयत्नांची दिशा स्पष्ट करते.

**३. "प्रकाश गंगे वरून बाहेर पडताना

वापरले होते ब्रह्मास्त्र

आता कवच नाही, नाही कुंडले

फाटले जागोजागी अंगावरचे वस्त्र"**

> इथे संघर्षाची आणि थकव्याची तीव्र भावना आहे.

प्रकाशगंगेचा (उजेड, ज्ञान, स्वप्न) पाठपुरावा करताना सगळी ऊर्जा खर्च झाली.

ब्रह्मास्त्र वापरलं (सर्व उपाय वापरले), आता अंगावर कवच (संरक्षण) नाही, वस्त्र फाटले म्हणजे निरागसपणा, थकवा, उघडेपणाची जाणीव प्रकट करते

**४. "येणार नाही कृष्ण मदतीला

तो तर रासलीलेत मग्न

हात पाय गाळून कसं चालेल

कसं होऊ द्यायचं प्रत्येक स्वप्न भग्न"**

> परमेश्वराची मदतही मिळणार नाही असं वाटतंय.

कृष्ण म्हणजे दैवी मदत – ती मिळत नसेल तर स्वतःवरच अवलंबून राहावं लागेल.

स्वप्न तुटू नयेत म्हणून गळून बसण्याची मनस्थिती नकोय.

**५. "लढू लढाई निकराची

करूया संकटाची गोची

आपणच बनू आपला आधार

कशाला वाट पाहायची कोणाची"**

> शेवटच्या कडव्यात कवी स्वतःला पुन्हा प्रेरणा देतो –

ही लढाई 'निकराची' आहे (तोंडावरची, अंतिम).

संकटांमध्ये अडकायचं नाही तर त्यांना उलथवून टाकायचं आहे.

स्वतःच स्वतःचा आधार बनण्याचं धैर्य ही कविता शिकवते.

सारांश:

ही कविता म्हणजे बदलांना संधी मानण्याची, अडचणींवर मात करण्याची, दैवाची वाट न पाहता स्वतःच पावलं उचलण्याची शिकवण देणारी आत्मबळाची घोषणाच आहे. यात थोडा थकवा, थोडं वेदनांचं चित्रण आहे – पण शेवटी उभारी देणारी आणि योध्याचं स्मरण करून देणारी आहे.

ही कविता अत्यंत प्रेरणादायी आणि तत्त्वज्ञानात्मक आहे.