अक्षरमंत्र

  🌑 "थांबावं वाटतंय आता…" 🌑 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी (💠 "आज  पूर्वीचे महाराष्ट्र राज्य विद्युत मंडळ आणि आताचे महापारेषण कंपनीत २८ वर्षांचा प्रवास पूर्ण झाला… पण सकाळपासूनच मनाला एखादं निमंत्रण ऐकू येतंय — जणू कुणीतरी हलकेच म्हणतंय… 'बस, आता पुरे झालं…'" 💠 🌫️ मन धूसर आहे… आणि भविष्य दाटून आलंय…) आज माझ्या आत खूप काही ‘शांत’ आहे — पण ती शांतता, समाधानी नाही… ती म्हणजे एखाद्या गाभाऱ्यात ‘शेवटचा दिवा’ फडफडतोय… तो नको तसाच विझेल का याची आतून धाकधूक आहे. २८ वर्षं… एवढ्या वर्षांनीही, माझ्या फाईलवर ‘रेकॉर्ड’ असलेलं मी, माझ्या ‘मनात’ मात्र अजूनही पेंडींग आहे… मी ‘Complete’ झालोय की ‘Consume’ — हे अजून कुणीच सांगितलेलं नाही. कोणत्याही पथकाच्या ‘Route Map’ मध्ये मी कधीच नव्हतो, मी एक ‘Bypass’ झालो… प्रत्येक क्रायसिसला ‘handle’ करत राहिलो, पण शेवटी त्या हँडलिंगमध्येच स्वतःच्या भावना drop करत राहिलो… आज त्या सर्व "Drop केलेल्या भावना" शब्दांत उगम पावताहेत, आणि त्यांच्या तळाशी एक थकवा दाटून आलाय — तो थकवा शरीराचा नाही… तो आहे — अस्त...

  🌫️ “स्पर्श न झालेलं वास्तव…” 🌫️ ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी सकाळच्या मखमली ऊबेत आणि खिडकीबाहेरच्या ओल्या वाऱ्याच्या गंधात मी एका जागी थांबलो होतो… समोर एक रंगीत होडी पाण्यावर सरकत होती… पण नकळत, मी सरकत होतो — अशा काळात, जिथे सगळं "दिसतं" , पण काहीच "असत" नाही. कधी कधी आपण जे उभं करतो, ते इतकं नाजूक असतं की त्याला आत्मा असतो, पण शरीर नसतं — कागदावर रंगवलेली स्वप्नं, स्क्रीनवरचे हसरे चेहरे, व्हर्च्युअल मिठ्या, 'टायपिंग...' मध्ये अडकलेला संवाद… क्षणभर वाटतं, हे खरं आहे — पण त्याला गंध नसतो, स्पर्श नसतो, आठवणींचं वजन नसतं. ते फक्त झळकतं — "जळत" नाही… "सुलगत" नाही. एकदा मी माझ्या वेदना एका चॅटच्या खिडकीत मोकळ्या केल्या, समोरून हृदयस्पर्शी प्रतिक्रिया आली. मग ती 'टायपिंग...' थांबली… आणि मीही. तेव्हाच जाणवलं — जिथे संवादाला ध्वनी नसतो, तिथे भावना मुक्याच राहतात. जिथे मिठीत उब नाही, तिथे आधारही खोटा वाटतो. माणसाला माणूस म्हणून जपायला लागतो स्पर्श, आवाज, डोळ्यांची ओल… पण आता सगळं आभासी झालंय. नात्यांचा एक डिजिटल ...

  🖋️ गौरवपत्र 🖋️ (Protection – Automation – Communication घराण्यातील सजीव यंत्रं आणि यंत्रणांकडून) प्रति आदरणीय श्री. जयंत रामकृष्ण कुलकर्णी प्रभारी मुख्य अभियंता (स्वयंचलन, संचारण, नवकल्पना व संरक्षण), ऐरोली, अधीक्षक अभियंता संरक्षण, स्वयंचलन, संचारण , पुणे आणि केंद्रप्रमुख, प्रादेशिक प्रशिक्षण केंद्र जेजुरी,  महाराष्ट्र राज्य विद्युत पारेषण कंपनी मर्यादित *"प्रवाह जपणाऱ्या हातांना, संवेदनांना दिशा देणाऱ्या मनाला, आणि प्रत्येक यंत्रात प्राण फुंकणाऱ्या त्या अस्तित्वाला…"* अत्यंत नम्रतेने, आदरपूर्वक, आणि हृदयस्पर्शी शब्दांमध्ये आम्ही, सर्व Protection, Automation, Communication यंत्रणा, आपणांस हे गौरवपत्र अर्पण करीत आहोत. "आपण आमचं Testing केलंत… पण अविश्वास नाही केला. आपलं Fault Analysis नेहमी ‘Empathy’ ने भरलेलं होतं. आपण Circuit समजून घेतलं – पण माणसंही उलगडली." 🔹 आपलं कार्य – आमचं आत्मभान 🔹 डिस्टन्स रिले म्हणतो – “आपल्या सान्निध्यात मी अंतर नाही, ‘स्पंदन’ मोजलं…” डिफरन्शियल रिले – “आपण मला फरक नव्हे – तर ' सत्सद्विवेक’ समजावला…” SCADA – “Visibility कशी ‘दू...

 🌟 कर्तृत्वाच्या शिखरावर – जयंत कुलकर्णी यांची तेजस्वी वाटचाल! 🌟 "कारकीर्द घडवता येते, पण काहींचं संपूर्ण आयुष्यच इतरांसाठी मार्गदर्शक ठरतं…" अशाच एका दीर्घ, तेजस्वी आणि मूलगामी वाटचालीचं स्मरण म्हणजे – श्री. जयंत रामकृष्ण कुलकर्णी. 🏞️ मूलगामी सुरुवात… करवीरनगरी कोल्हापूर – संस्कृती, शिस्त आणि अभिमानाच्या मातीत १८ जुलै १९६७ रोजी एक तेजस्वी व्यक्तिमत्त्व जन्माला आलं. तीन भावंडांमध्ये ज्येष्ठ असलेल्या जयंत साहेबांचं बालपण वडिलांच्या सरकारी सेवेमुळे विविध ठिकाणी गेलं, पण शिकण्याच्या ध्यासात एकच स्थैर्य होतं – प्रगतीची ओढ. शालेय शिक्षण मलकापूर व सांगलीत पूर्ण करून त्यांनी वालचंद कॉलेज ऑफ इंजिनीअरिंग, सांगली येथून इलेक्ट्रिकल अभियांत्रिकीची पदवी विशेष गुणवत्तेने प्राप्त केली. डोळ्यांत ध्येय, मनात जिद्द आणि वागण्यात सौजन्य… ही त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची पहिली ओळख ठरली. 🎓 प्राध्यापक ते अभियंता… १९९०–९४ या काळात RIT इस्लामपूर येथे प्राध्यापक म्हणून त्यांनी ज्ञानदानाचा श्रीगणेशा केला. शिकवणं हे त्यांचं सहजस्वभाव, तर सतत शिकत राहणं ही वृत्ती. १९९४ मध्ये महावितरण (तेव्हाचा MSEB) मध्...

  🕯 “सिस्टीम चालेल हो… पण कोणाच्या खांद्यावर?” 🕯 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी शोले चित्रपटातील संवाद आणि दृश्य. “हात मुझे दे दे ठाकूर!”… तेव्हा संपूर्ण पडदा काळवंडला होता. एक कणखर व्यक्ती हतबल झाली होती. शरीराच्या एका भागाचाच नव्हे—तिच्या अस्तित्वाचा, तिच्या उपयोगीपणाचा कायापालट झाला होता. त्या सिनेमात फारसं बोललं गेलं नाही; पण एक मौन रक्तबंबाळ होतं. आजही काही दृश्यं फार वेगळी नाहीत… फक्त कॅमेऱ्याचं फ्रेमिंग आणि संदर्भ बदललेत. इथे डायलॉग नाहीत, पण निर्णय आहेत. इथे खलनायक नाही, पण न्यायाच्या नावाखाली घेतलेले ‘शहाणपणाचे’ वळणे आहेत. तीन माणसं बदलली गेली. ते केवळ काही ऑर्डर नंबर नव्हते—ते तीन उष्णतेतही न भस्म होणाऱ्या सावल्या होते. ते हात नव्हते फक्त… ते तणाव झेलणारे, ‘गैरहजर न राहता सदैव उपस्थित’ आधारस्तंभ होते. ते हलले… कुणीतरी त्यांना दुसरीकडे सरकवलं. आणि त्यांच्या जागेचं रिक्तपण—तेवढंच आमच्या खांद्यांवर चढवलं. “काळजी नको… सिस्टीम चालेल हो,” असं कोणीतरी पाठमोरं म्हणालं. हो… सिस्टीम चालेल. पण… कोणाच्या खांद्यावर? या निर्णयांचं रूप कुणी पाहिलं नाही… पण त्यांच्या सावल्या ...

  🌿 "मनावरची सावली झटकून टाका…" 🌿 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी मनाच्या खोल दालनात काही आठवणी चुपचाप बसलेल्या असतात… कधी अपमानाची झलक, कधी तुटलेली नाळ, कधी नकळत्या वयात सोसलेली फसवणूक… कधी आपल्या आतल्या 'आपल्या' माणसांचीच बेगमी… ह्या आठवणी सुरुवातीला फक्त एक चित्र असतात… पण काळाच्या ओघात त्या आपल्याच मनावर सावल्या बनून राहतात. आणि मग, प्रत्येक सकाळ नवी उगवत नाही – ती कालच्या आठवणींनी झाकोळलेली असते. एकदा एका वडिलांनी आपल्या मुलाच्या कपाटात एक जुनी बॅग पाहिली… धूळकट, ओलसर, आत जुन्या कागदांचा माफक गंध… वडिलांनी विचारलं – “हे कशासाठी?” मुलगा म्हणाला – “शाळेच्या आठवणी आहेत बाबा…” वडील हसले… म्हणाले – “ठेवा आठवणी, पण बॅग एवढी जड नको की पुढचं चालणंच थांबेल…” आपल्याही मनात अशीच एक बॅग असते – कधी कुणाची अवहेलना, कधी न मिळालेलं उत्तर, कधी 'का?' या प्रश्नात अडकून पडलेलं मन… हळूहळू ती बॅग आपल्या अस्तित्वाचं ओझं होते. आणि आपण चालणं थांबवतो – पण जग मात्र पुढे निघून गेलेलं असतं… 🕊️ माफ करणं म्हणजे दुसऱ्यांना नाही… स्वतःला मोकळं करणं असतं. मनात खोल खोल एक शांत झरा आहे… पण...

 🌿 “माणसं निवडताना…योग्य की सर्वोत्तम?” 🌿 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी कधी तरी आपण चुकतो… माणसं निवडताना! कागदावरच्या गुणांच्या टक्केवारीवर, पदव्यांच्या लांबच लांब रांगेवर, किंवा प्रोफाईलवरच्या झगमगत्या शब्दांवरून – "सर्वोत्तम कोण?" याचा शोध घेत राहतो. पण फार थोड्यांना उमगतं – आपल्याला सर्वोत्तम माणसं नको असतात… आपल्याला "योग्य" माणसं लागतात! एका उंच, दूरवरच्या टेकाडावर एक छोटं पथक अडकतं. आकाश ढगांनी झाकलेलं, मदतीचा पत्ता नाही, सिग्नल नाही. सोबत आहेत – एक कुशल ट्रेकर, एक राष्ट्रीय पुरस्कारप्राप्त गिर्यारोहक, आणि गावचा साधा मेंढपाळ मुलगा – ज्ञानू. GPS काम करत नाही. मोबाईल निशब्द. नकाशे गोंधळात. गिर्यारोहक नकाशा पसरवतो, ट्रेकर दिशा सांगतो – पण धुकं इतकं दाट की, दिशा कुठंय हेच दिसेनासं. तिथंच ज्ञानू थांबतो. शांतपणे म्हणतो – > “तिथं पाच मिनिटात पाऊस पडतो… त्या झाडाखालच्या दगडाखाली साप असतो… आणि तिकडं गेलं तर गवत अंग चिरतं… चला, मी वाट दाखवतो.” गडगडाटात सारे "सर्वोत्तम" गोंधळात पडतात… आणि "योग्य" माणूस पथ दाखवतो! आयुष्य असंच असतं… तुम्ही टीम निव...

  🕯 “उभ्या असलेल्या रिकाम्या खुर्च्या…” 🕯 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी काही गोष्टी ‘असतात’… पण दिसत नाहीत. आणि काही जण ‘जातात’… पण अजूनही दररोज वावरताना जाणवतात. ते नसतानाही असतात. आणि ती अनुपस्थितीही हजेरी लावते — वेळेवर, हळूच… थेट मनात. तीन अभियंते — दिवसाचे तीन प्रहरी, कामाची तीन शकले, आणि आमच्या जगण्याचे तीन धडधडते स्पंदन. ते गेले… ना वाजत-गाजत, ना तक्रारींचा डाव मांडत. एक शांत आदेश आला… आणि तीन सावल्या पाठमोरं वळल्या… तसं म्हणायला, ‘रजा’ घेतली. पण आम्ही मात्र अजूनही ‘त्यांची हजेरी’ रोज मोजतो आहोत. आता त्या खुर्च्या रिकाम्या नाहीत… त्या थकलेल्या आहेत. बटणं दाबली जातात, फायली फिरतात, मेल्स येतात, आवाज वाजतो — पण त्या जागा जिवंत नाहीत. कारण एक काळ होता… जेव्हा हात काम करत होते, पण मन साथ देत होतं. आजही कामं सुरू आहेत… पण मनं गेली आहेत. आणि त्यांच्या जागी कुणीच आलेलं नाही. कधीतरी सत्तेच्या उंबरठ्यावर कुणीतरी म्हणालं असेल — "जागा थोड्या कमी करा…" आणि मग कुणीतरी, आमच्या विभागाकडे हसून म्हणालं असेल "का हो, कामं होतायत ना? मग झालंच तर!" त्यांना हे कळत नाही… की कामं ...

  🕯 निर्मितीच्या राखेतून… 🕯 — एका न बोलता विरघळलेल्या वडाच्या सावलीची मौनगाथा ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी त्या एका क्षणात… काळजाच्या एका कप्प्यात जगणंच गारठून गेलं. सूर्य मावळतो, हे माहीत असतं… पण एखाद्या संध्याकाळी, तो "फक्त आपल्यासाठीच मावळला…", असं जेव्हा वाटतं… तेव्हा मनाचं आभाळच काळंभरून येतं… कधी काळी स्वतःच्या अस्तित्वाची लख्ख सावली वाटलेली व्यक्ती, जेव्हा आपलीच सावली टाळू लागते… तेव्हा आपण स्वतःलाच भासवतो – "हे स्वप्न असेल…" …पण त्या स्वप्नाला वास्तवाच्या कोरड्या गारव्यानं चोहोबाजूंनी कुरवाळलेलं असतं. 🏚 घराचा पाया कधी झिजतो? तेव्हा… जेव्हा त्याचं छप्पर दुसऱ्याच कुणाच्या आभाळाखाली झुकतं. आपण पेरलेली माया, दाखवलेले रस्ते, उभं केलेलं आयुष्य… सगळं कुठल्याशा अज्ञात वळणावर मागे टाकून — कोणी तरी "नवीन" आयुष्याच्या शोधात निघून जातं. …आणि आपल्या आतलं एक बिनशब्द तुकडं हळूहळू कोसळत जातं — कोणाच्याही नकळत. कोणी म्हणतं – “जग पुढं जातं…” हो… पण आपणच मागे राहतो – एकाच जागी, कोरड्या डोळ्यांत पसरलेली राख घेऊन… दररोज एक ‘संवादशून्य भेट’ आयुष्याशी पार पाडत. 🍂 ए...

  🕯 रिक्त जागांची भरती 🕯 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी काही जागा रिकाम्या असतात. त्यात माणसं बसतात, फायली ठेवल्या जातात, स्वाक्षऱ्या उमटतात… आणि एक दिवस ती जागा, एका माणसाच्या नावाने ओळखली जाऊ लागते. पण… काही जागा — ज्यांना "रिक्त" म्हटलं जातं, त्या प्रत्यक्षात रिक्त राहतच नाहीत. त्या भरल्या जातात — आठवणींनी… आवाजांनी… अनुपस्थितीतल्या उपस्थितीने… (वीज उपकेंद्रातून) तीन  माणसं हलली. कुठे गेली, कशी गेली, का गेली — हे आम्ही विचारलं नाही. कारण इथे प्रश्न विचारणंही कधी कधी अपराधासारखं वाटतं. "सिस्टीम चालू आहे ना?" या एका वाक्याने सर्व प्रश्न 'डिस्कनेक्ट' होतात. हो… सिस्टीम चालू आहे. पण हृदयाचा ‘फीडबॅक’ चुकतोय. "रिले" काम करतंय, पण ‘फॉल्ट क्लिअर’ करायला आता मनाचं इम्पल्स वापरतोय. ती माणसं गेली. कोणी त्यांच्या जागा घेतल्या नाहीत. पण त्या जागा 'रिक्त' राहिल्या का? छे… त्या जागा अजूनही भरलेल्या आहेत — एका चप्पलखूणीत, एका अर्धवट नोंदीत, एका रखरखीत वळणावर जिथं एखादा हुंदका थांबलेला आहे… रात्रीच्या शिफ्टला अजूनह...

  🕯 “पाच गावे आणि न मिळालेली माणसं…” 🕯 — एका दुर्लक्षित गटाचं आत्मकथन ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी हा लेख कोणत्याही विभागाच्या फाईलमध्ये सापडणार नाही… कारण ही एका दुर्लक्षित गटाची ‘न भरलेली नोंद’ आहे — एक रिक्त आत्मकथा … ज्या ठिकाणी तारांवरून वीज वाहते — पण त्या तारांना सांभाळणाऱ्या हातांमधून दमछाक ओघळते — तिथं ही गोष्ट घडते… इथं माणसं मोजली जातात — पण त्यांच्या हरवलेल्या उष्णतेला कोणीही मोजत नाही… आम्ही फार काही मागितलं नव्हतं… तीन माणसं म्हणजे तीन फॉर्म नव्हते… ते होते — तीन सजीव कणे… तीन जिवंत शिड्या… पाठीवर पावसाच्या सरी झेलून उभं राहणारे — आणि रात्रीच्या अंधारात झपकन चमकणाऱ्या वीजेसारखे पुढे झेपावणारे… त्या जागा भरल्या असत्या, तर आमच्या हिशोबात ‘ शिकायत ’ नावाचा शब्दही नसता… पण त्या माणसांचं शून्य , आमच्या रोजच्या तासांमध्ये प्रत्याक्षात वजा होत गेलं… आता लिहायला लागतंय… कारण बोलून थकलोय… “सगळं चालू आहे…” — हो… पण मशीन चालतं, माणूस चालवतो! या दोन वाक्यांमधली थकव्याची दरी , कुठल्याच बैठकीत मांडली जात नाही… जेव्हा दोघांच्या जागी एकच माणूस, रात्रीच्या ...

  🕯 “काही क्षणांचा विधी…” 🕯 — एका न बोलता हरवलेल्या नात्याचं मौन  गीत… ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी "हसणं बाहेर पसरत होतं... आणि काळजातलं नातं मात्र संथपणे मरण पावत होतं..." तो हसला… थोडा वेळ… टाळ्याही वाजवल्या. पण त्याच्या पापण्यांच्या आत… एक अख्खं आयुष्य थरथरतं होतं. काही क्षण असे असतात – जे साजरे होताना च संपतात. काही स्मित हास्यं अशी असतात – जी श्वासाआधी काळजात उतरतात… ते हसू त्याचं नव्हतं. ते टाळ्यांचे आवाजही त्याच्यासाठी नव्हते… पण त्या सगळ्यात तोच उभा होता — फक्त त्या क्षणात, तो तिथं नव्हताच… कधी, कुठे, कसं — आपलं पायघडं कुणीतरी उलगडलं, हृदयाच्या आतल्या भिंती चोरपावलांनी भेदून गेलं, हेच समजलं नाही… फक्त समजत राहिलं – की त्या नजरेखाली, त्याच्या आतल्या माणसाचा शेलक्यागत मोड होतोय… तो पाहत होता — एका खांद्यावर विसावलेला विश्वास… एका चेहऱ्यावर उमटलेला शांत उन्माद… त्या क्षणात… त्याचं सारं अस्तित्व, एखाद्या क्लिकमध्ये पारदर्शक झालं. कधी काळी ज्याच्यासाठी त्यानं स्वतःला विसरलं, ज्याच्यासाठी आपली प्रत्येक रात्रीची झोप तडजोड केली, अंधारात...

  🌸 “प्रेमाच्या समजुतीला बाबा म्हणतात…” 🌸 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी प्रेम ही केवळ भावना नसते… ती एक खोल समजूत असते. आणि ही समजूत जिथं न बोलता उगम पावते, तिथं बाबा असतात… संस्कृतीच्या नावाखाली प्रेमाला चौकटी घालणारे अनेक असतात — ‘हे योग्य, ते अयोग्य’, ‘हे आपल्या जातीचं, ते परकं’, ‘हे शुद्ध, ते अपवित्र’… प्रेमाच्या पाठीवर नियमांचं ओझं टाकणारी ही रेखीव पण बोथट संस्कृती — ती प्रेमाचा ‘निर्णय’ घेते, आणि भावना गाळून तिचं व्याकरण ठरवते. पण बाबा…? बाबा कधीच पुस्तकांमधली परिभाषा नसतात… ते 'संस्कृती शिकवा' या घोषणेत नाहीत — ते तिच्यासोबत जगताना संस्कृतीच्या पलिकडचं प्रेम जगून दाखवतात. ते कधी तिचा हात धरून शाळेच्या पायऱ्यांवर नेतात, तर कधी एका भल्या मोठ्या मांडवाबाहेर, स्वतःच्या अस्तित्वालाच पायऱ्या करत उभे राहतात — तिच्या डोळ्यांना न भेटलेले, पण तिच्या हसऱ्या चेहऱ्याच्या उजेडात विरघळलेले… हा जो स्वीकार आहे — तो ना परंपरेच्या दबावाने, ना प्रतिष्ठेच्या भीतीने, तर "तिला त्रास होऊ नये…" या वडीलकीच्या नि:शब्द करारातून जन्मतो. संस्कृती ओरडते — “नियम पाळ!” पण समजूत कुजबुजते — “प...

 🕯 “माझ्या घराचा मालक कोण?” 🕯 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी एक दिवस त्यांनी घरी टीव्ही आणला… डब्याबंद जगाची खिडकी उघडली. तासनतास त्या पडद्यापुढे बसून जग बघितलं , पण घर हरवलं . भिंती बोलणं विसरल्या, ओसरीवर हसणं खुंटलं, शब्द रिमोटच्या बटणांत अडकलं… आणि आयुष्य? ते तर mute वर गेलं. काही वर्षांनी त्यांनी फ्रीज आणला – थंडगार सुखांची झाकलेली पेटी. दूध, फळं, बाटल्या, आईसक्रीम… पण गरमपण उरलं नाही . वाफ हरवलेल्या स्वयंपाकघरात आठवणी डीफ्रॉस्टच्या खालच्या कप्प्यात गोठल्या. नातं? तेही कधी तापलं नाही… …आणि मग, एका दिवसात एक नवागत घरात आला/आली. ते म्हणाले – “हा/ही आपला/आपली आहे.” ना सल्ला, ना चर्चा – जणू नव्या पडद्यासारखा बदल… सगळं rearrange झालं… आणि माझं *‘जागेवर असणं’*ही विस्थापित झालं. मी त्याच्याकडे पाहत राहिलो. नजरेत शब्द नव्हते, शंका मात्र होती – "कोण ठरवतं घरातलं ‘आपलं’?" टीव्ही ‘आपला’ झाला, फ्रीज ‘आपला’ झाला, नवागतही ‘आपला/आपली’ झाला/झाली… पण ‘आपण’ कुठे हरवलो? घर म्हणजे वस्तूंचं संग्रहालय नाही… ते श्वास घेणारं नातं असतं – जिथे निर्णयांना स्...

  🎭 “कॉर्पोरेट हृदय आणि HRच्या झळकणाऱ्या प्रेमनोट्स!” 🎭 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी   तो CEO होता. म्हणजे ‘Chief Emotional Officer’ नव्हे बरं का, खराखुरा Corporate King . डोळ्यावर चष्मा, पण नजर नेहमी चार्टवर. हातात कॉफी मग, पण आत्मा Excel शीटमध्ये अडकलेला. रोज सकाळी झाडून ११ मिटिंग्ज. दुपारी पाच KPI रिपोर्ट. रात्री उशिरा फक्त एक “Good night – Sent from iPhone.” आणि ती? ती HR होती – म्हणजे ‘Heart Recognizer’. कॉर्पोरेटमध्ये नुसतीच employee welfare करत नव्हती, तर emotional damage control हे तिचं मुख्य काम! चेहऱ्यावर फारसा मेकअप नव्हता, पण Outlook Inboxमध्ये सगळ्यांचे ब्रेकअप मेल्स तिने वाचले होते. ती टीपिकल HR होती – हसते कमी, पण appraisal वेळी सगळ्यांना रडवते. एका दिवसाच्या ‘Annual Strategy Meet’ नंतर कॉरिडॉरमध्ये दोघेच उरले. ती: "कधी वाटतं का, की सगळं असूनसुद्धा काही हरवलंय?" तो: (मनात) " माझं Wi-Fi कनेक्शन?" पण तोंडावर फक्त एक लाघवी "Hmm..."! ती HR होती – तिला नुसती resignation noticeच ओळखता येत नव्हती, तर मनातून पगारामागे वळणा...

  🔧 “एकाच वेळी दोन तारे… आकाशाच्या बाहेर झेपावले!” (जेजुरी येथील सहाय्यक अभियंत्यांच्या पदोन्नतीनिमित्त भावस्पर्शी ललित लेख) ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी कधी कधी एकच टाळी दोन हातांनी वाजते , आणि ती टाळी असते – गौरवाची! पण… कधी कधी तीच टाळी वाजवताना दोन्ही हात सुटून जातात, तेव्हा मन गौरवाचंही, आणि विरहाचंही भार वाहू लागतं… आज जेजुरीच्या वीजप्रवासात असेच दोन हात सुटले – कामात निपुण आणि मनात खोल रुजलेले – सहायक अभियंता अनिल राख आणि सहायक अभियंता विनायक नेवसे. ✨ अनिल राख – संयमाचा शांत दीपस्तंभ… 400 के.व्ही. उपकेंद्राचे ऑपरेशन्स जेव्हा तणावाखाली धापा टाकत होते, तेव्हा एक संयमी, शांत, आणि अचूक अभियंता म्हणून अनिल राख यांचा हातभार खंबीर होता. त्यांच्या डोळ्यांतली दक्षता , शब्दांतला संयम , आणि हातातील सावध काटेकोरपणा – हा सगळा अनुभव म्हणजे जणू विद्युत सुरक्षेचं सजीव कवच… आज ते अतिरिक्त कार्यकारी अभियंता म्हणून झेपावत आहेत – त्यांच्या ज्ञानाचा, निष्ठेचा, आणि "न बोलता खांदे उचलणाऱ्या" वृत्तीचा सन्मान या पदोन्नतीमुळे खऱ्या अर्थाने झाला! ⚙️ विनायक नेवसे – कल...

                                                🌿 “पाणी स्थिर ठेवणारा कृष्ण… आदरणीय जयंत कुलकर्णी सर ” 🌿 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी एक कथा आहे… महाभारतातील. द्रौपदीच्या स्वयंवरात एक विलक्षण अट होती — आकाशात फिरणाऱ्या यंत्रामध्ये एका माशाचा डोळा होता, तो फक्त पाण्यात पाहून, बाणाने भेदायचा! हे सहज नव्हतं… अर्जुनाने ते यशस्वीपणे पार पाडलं. लोक म्हणतात — त्याचा नेम अचूक होता, नजर स्थिर होती, हातात आत्मविश्वासाचं धनुष्य होतं, आणि ध्येयास भिडायची जिद्द! पण त्या यशाच्या पाठीमागे एक 'अदृश्य कारण' होतं — पाण्यात माश्याचं प्रतिबिंब स्पष्ट दिसावं यासाठी… ते पाणी स्थिर असणं आवश्यक होतं. …आणि ते पाणी कोणी स्थिर ठेवलं होतं ? — तो होता श्रीकृष्ण! ही गोष्ट मला वारंवार आठवते… कारण माझ्याही आयुष्यात एक वेळ अशी आली, जेव्हा माझ्या नजरेसमोर ध्येय होतं, हातात प्रयत्नांची कमान होती, उत्साहाचं बळ होतं… पण — माझ्या मागे एक "पाणी स्थिर ठेवणारा कृष्ण" होता. तो काळ ह...

⚡ "मनाचं सबस्टेशन" ⚡ — एका इमोशनल इंजिनिअरचं अंतःकरण ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी सकाळी ऑफिसला जाताना मी रोज पाहतो एक विशाल सबस्टेशन… ते उभं असतं — भक्कम, न बोलणारं, आणि तरीही सगळ्याचं उत्तर देणारं. त्या संरचनेच्या मागे एक शांतता असते, पण ती ही... जागरूक शांतता. ते बघितलं की मला स्वतःची आठवण येते. "हे बघ, तुझ्यासारखंच आहे हे सबस्टेशन — भार झेलणारं, आवाज न करणं, आणि नेहमी ऑन ड्युटी!" मीही एका अदृश्य सबस्टेशनचा ऑपरेटर आहे — मनाचं सबस्टेशन. तिथे वीज नव्हे, भावना वहातात. विचारांच्या तारांवरून, नात्यांच्या फीडरमधून, आणि जबाबदाऱ्यांच्या ट्रान्सफॉर्मरमधून. या मनाच्या सबस्टेशनमध्ये मेंटेनन्स जरासाही ढासळला… की सिस्टीम ट्रिप होते. तेव्हाच जाणवतं — भावनाही जळतात, त्या सुद्धा ओव्हरलोडनं. रोज नवा लोड असतो — कधी बदल्यांचा पोल फेल होतो, कधी व्यवस्थापनाचं लो-व्होल्टेज निर्णय. कधी अनुभवी सहकाऱ्यांचा ट्रान्सफॉर्मर बर्न होतो, तर कधी नव्या माणसांच्या अनिश्चित प्रतिक्रियांना हाताळण्यासाठी मी स्वतःचं ग्राउंडिंग तपासत बसतो. कधी कधी वाटतं — "सगळं डिएक्टिव्हेट करावं...

 (कमलाकर जोशी यांच्या फेसबुक वाॅल वरील लेखावर आधारित) https://www.facebook.com/share/p/1Atfoi25Aa/ 🌟 “एक धग, एक दिशा – दत्ता जोशी” 🌟 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी साहित्य, पत्रकारिता आणि सामाजिक विचारांचा मार्ग हा अनेकदा धूसर असतो... पण काही माणसं त्यांच्या विचारांनी आणि कृतीने त्या मार्गाला स्पष्ट दिशा देतात. दत्ता जोशी हे असंच एक तेजस्वी नाव. आज त्यांचा ५४ वा वाढदिवस. या निमित्ताने, शब्दांचं एक छोटंसं पुष्पगुच्छ त्यांच्या पायाशी वाहायचं आहे –  लहान भावाचा मित्र या नात्याने, एक साक्षीदार म्हणून, आणि एक स्नेही म्हणून. मी त्यांना पाहिलं तेव्हा ते एक प्रचंड अभ्यासू,  हुशार विद्यार्थी होते. विज्ञान शाखेचा promising प्रवास सोडून त्यांनी कला शाखा स्वीकारली… कारण त्यांना शिक्षण केवळ मिळवायचं नव्हतं, ते देण्याची भूक होती. RSS आणि ABVP सारख्या स्वयंसेवी संघटनांमध्ये सक्रीय राहून त्यांनी वैचारिक स्पष्टता आणि स्थैर्य मिळवलं. महाविद्यालयीन स्तरावर समाजवादी विचारसरणीतही ते तितक्याच ठामपणे उभे राहिले. ही भूमिका ‘सोपी’ नव्हती. पण दत्ताभाऊंना कधी ‘सोपं’ हवं होतं? त्यांना हवं ...

🌟 "ऊर्जेचं दूरदृष्टीसंपन्न हस्ताक्षर- शशांक जेवळीकर" 🌟 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी वीज ही केवळ उपकरणं चालवण्यासाठीची ऊर्जा नसते… ती विचारांना चालना देणारी शक्ती असते. ती कारखानेच नव्हे तर भविष्यही फिरवते. आणि या ऊर्जेच्या प्रवाहात एक नाव महाराष्ट्राच्या विद्युत विश्वात कोरले गेलं आहे — श्री. शशांक जेवळीकर . ते केवळ एक उत्तम अभियंता नाहीत… तर ऊर्जेच्या शिस्तबद्ध धमन्यांमधून धावणाऱ्या धोरणात्मक विचारशक्तीचं मूर्तिमंत प्रतिक आहेत. त्यांनी ऊर्जा व्यवस्थापनाच्या प्रत्येक धाग्याला विज्ञानाच्या सूक्ष्मतेने आणि प्रशासनाच्या स्पष्टतेने जोडले आहे. त्यांचा शैक्षणिक प्रवासही याच नेतृत्वदृष्टीचा पाया आहे. छत्रपती संभाजीनगर येथील शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालयातून त्यांनी बी.ई. (इलेक्ट्रिकल) पदवी संपादन केली आणि त्यानंतर IIT कानपूर येथून eMasters in Power Sector Regulation ही पदवी मिळवली. यावरच न थांबता, त्यांनी अलीकडेच Indian Institute of Corporate Affairs  येथून Director’s Certification in Corporate Governance पूर्ण केलं — ज्यामुळे त्यांच्या निर्णयक्षमतेला एक शाश्वत सामर्थ...

🌅 अजून काहीच संपलेलं नाही… 🌅 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी रात्र उलटतेय… घड्याळाच्या काट्यांना थोडीशी घाई झालीय. पण आभाळ अजून काळोखात गुरफटलंय. एक चांदणं आडवं झोपलेलं… आणि वारा – जणू कोणीतरी त्याच्या कानात सतत कुजबुज करतंय अशा बेचैन लयीत वाहतोय. तुझा जीवसुद्धा असाच – अनावर, थबकलेला, पण आतून हलत राहणारा. खिडकीपलीकडून झिरपत येणाऱ्या गार झुळुकीसारखं, मनात थोडंसं निराशेचं आणि थोडंसं कुठल्याशा अदृश्य अपेक्षेचं पसरलेलं जाळं… तू स्वतःला विचारतोस – "किती चालायचं अजून?" "हे अपयशाचे साचलेलं ढग किती काळ तसेच राहणार?" "ही वाट खरी की फसवी?" …आणि मग क्षणभर वाटतं — बस, झालं आता. काहीच उरलं नाही. पण… खरंच? "अजून काहीच संपलेलं नाही"  कारण जीवन कुठेच 'पूर्णविराम' देत नाही — ते फक्त स्वल्पविराम देतं… थांबायला, पाहायला, पुन्हा चालायला. कधी एखादी अपयशाची रात्र इतकी लांब असते, की तिला पाहताना सकाळचं अस्तित्वही खोटं वाटायला लागतं. पण तरीही… पहाट उगवतच असते. कधी वाटेत, तर कधी उशिरा… कधी तुझ्या अपेक्षेहून भिन्न रूपात, पण ती येतेच! एक हळवं उदाह...

  *("सल" ही कविता अशा प्रत्येक सन्माननीय, प्रयत्नशील उमेदवाराला समर्पित आहे ज्यांनी यशाच्या बाह्य परिभाषेपेक्षा अधिक खोल संघर्ष अनुभवला आहे.)* *सल* मनातील सल सहज जात नाही, विशेषतः जेव्हा त्या स्वप्नासाठी आपण स्वतःला झोकून दिलेलं असतं… पण कृपया हे लक्षात ठेवा — "यश मिळालं नाही म्हणून आपण अपूर्ण नाही, तेवढं मोठं स्वप्न पाहिलं, हेच आपल्या पूर्णतेचं लक्षण आहे." आपले प्रयत्न कधीच वाया जात नाहीत, आपलं झुरणं, थकवा — हेच कुणाला तरी चालण्यासाठी बळ देतात. UPSC ही एक परीक्षा आहे, हो… पण ती केवळ गुणांची नव्हे, ती मनाचीही तपासणी असते. आपण तिथं यश मिळवलं नाही, पण आपल्यात माणूस अधिक गहिरा झाला. ही सल, ही अस्वस्थता — कधीतरी प्रेरणेचं रूप धारण करते. कुणीतरी नवखा उमेदवार ते पाहील, आणि म्हणेल — “माझ्याही वाटेवर प्रकाश आहे.” आपण हरलात असं वाटतं असेल, पण ते केवळ एका परीक्षेचं अपयश आहे, स्वतःवर जपलेला विश्वास — तोच खरा विजय आहे. आणि शेवटी नम्र निवेदन — "आपण अधिकारी नाही झालात, चालेल… पण जेव्हा आपण स्वतःच्या मनावर अधिपत्य मिळवता, तेव्हा जगातील कोणीही तुम्हाला थांबवू शकत नाही!" *...

  "गुंतणं चुकलं नाही, पण वेळेवर सुटणं गरजेचं होतं." हे नात्यांमधील भावनिक गुंतवणुकीचा अनुभव सांगणारं आहे. स्पष्टीकरण: कधी कधी एखाद्या माणसाशी, नात्याशी, किंवा क्षणाशी आपण मनापासून जोडलेलो असतो. ते गुंतणं खोटं नसतं, फसवणूक नसते. त्या क्षणी ते खरंच असतं, हृदयातून असतं. त्यामुळेच ते "चुकलं नाही" असं म्हणावं लागतं. पण... काळ बदलतो, लोक बदलतात, परिस्थितीही बदलते. आणि मग तेच नातं जे एके काळी आधार वाटायचं, ते ओझं वाटायला लागतं. तिथेच "वेळेवर सुटणं गरजेचं होतं" ही भावना येते – कारण उगाच ओढ लावून ठेवलं, तर आपलंच मन, आपलीच शांतता ढवळून निघते. थोडक्यात, गुंतणं चुकीचं नव्हतं, पण वेळेवर त्या गुंतवणुकीतून बाहेर पडणं, स्वतःसाठी आवश्यक होतं – स्वतःचं मानसिक आरोग्य, स्वाभिमान आणि पुढे जाणं टिकवण्यासाठी.

  🌼 "मनाच्या स्पर्शाने रंग येतात…" 🌼 ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी पावसाचा पहिला थेंब गळून पडतो… कोणीतरी खिडकी उघडतो — त्या सरींमध्ये कविता शोधतो… आणि कोणीतरी छत्री उघडतो — ओढ्यांपासून दूर जातो. दृश्य तेच, अनुभव वेगळा… कारण मनाचा दृष्टिकोन वेगळा. एकच फुलपाखरू. एखाद्याच्या नजरेत त्याचं सौंदर्य, त्यामागचा सूक्ष्म गूढभाव, एक हलकी चपळता… तर दुसऱ्याच्या नजरेत — “कुजवणारा कीटक.” म्हणूनच — या जगात काहीच कंटाळवाणं नसतं. आपण त्यामध्ये रस घेत नाही, एवढंच खरं. दोन मित्र गड चढतात. एक, इतिहासाच्या पायऱ्या मनात उतरवत, प्रत्येक दगडाला अर्थ देतो, शिवकालीन यंत्रणेत जीव फुंकतो. दुसरा, नेटवर्क नसल्यामुळे वैतागलेला — डोंगर चढतो, उतरतो… आणि म्हणतो – "काय ठेवलीये एवढी थकवणारी जागा!" घडामोडी सगळ्याच घडतात… पण आपण त्यात सहभागी झालो , की त्या ‘घडून जाण्याच्या’ ऐवजी ‘जगून जाण्याच्या’ ठरतात. एक आजी नातवाला झाडाखाली बसवून शिकवते — ‘अ’ म्हणजे ‘अंजिर’, ‘आ’ म्हणजे ‘आंबा’… त्या मुलाच्या डोळ्यांत फळांची गोडी नव्हे, तर आजीच्या सुरकुतलेल्या चेहऱ्यातून झिरपणारं प्रेम, मायेची झुळ...

नमस्कार… आजचा दिवस म्हणजे गुरुपौर्णिमा… गुरुचं स्मरण करणारा , आणि नेतृत्वाच्या तेजस्वी प्रकाशाला साष्टांग नमस्कार करण्याचा पवित्र दिवस… आणि आज – या शुभ दिवशी , एक तेजस्वी , सुसंस्कृत , आणि माणुसकीच्या ऊबेनं भारलेला प्रवास आपण साक्षीभावाने निरोप देत आहोत… आदरणीय जयंत कुलकर्णी सर… महापारेषणमधील अत्यंत कुशल , सुसंवादक , संयमी , दूरदृष्टीसंपन्न मुख्य अभियंता… आणि आमच्या प्रादेशिक प्रशिक्षण केंद्राचे प्रेरणादायी केंद्रप्रमुख… सरांचा प्रवास म्हणजे केवळ पदांचा आलेख नव्हे – तो आहे एक संस्कारांची वाट , जिथं कर्तव्याच्या चौकटीपलीकडे जाऊन , माणसं घडवली गेली… मूल्यं रुजवली गेली… “ शांत राहा… मार्ग सापडतो…” हे वाक्य त्यांच्या शांत नेतृत्वाचं सार होतं. ते शब्दांनी नाही… उपस्थितीने शिकवत गेले. सरांनी प्रशिक्षण केंद्रासाठी घेतलेले निर्णय , घडवलेली मूल्यसंस्कृती , आणि दिलेली "दिशा शोधण्याची नजर" – आज आमच्या प्रत्येक कृतीत दिसते आहे… आज ते सेवानिवृत्त होत आहेत – पण आमच्या अंतःकरणातून नाही. ते आमच्यासाठी आहेत… आणि राहतील – एक दीपस्तंभ! एक “निःशब्द मार...