पावलांनी चाललेली श्रद्धा… ✍️ ललित लेख

पावलांनी चाललेली श्रद्धा… ✍️ ललित लेख

पावसाच्या हलक्या सरी, मातीचा मंद सुगंध, ढगांनी झाकोळलेलं आभाळ आणि त्यात विठुरायाच्या गजराने निनादत चाललेली पावलं…

आषाढी वारी ही केवळ परंपरा नाही. ती आपल्या सांस्कृतिक जडणघडणीतील एक जिवंत श्वास आहे. आणि तो श्वास घेताना चाललेलं प्रत्येक पाऊल म्हणजे एक जप, एक ध्यान, एक तपच.

यंदा झेंडेवाडी ते सासवड या सुमारे साडेआठ किलोमीटरचा टप्पा पार करताना माझ्या पावलांना नुसतं चालावं लागलं नाही, तर भावनांच्या ओघात वाहून जावं लागलं. या आधी 2022 मध्ये 40 किलोमीटर, 2023 मध्ये 32 किलोमीटरचा प्रवास केला होता. 2024 मध्ये मात्र सबस्टेशनमध्ये आयसीटीच्या हॉटस्पॉटने अडवणूक केली. पण यंदा 2025 मध्ये, पुन्हा एकदा तीच वाट, तीच ऊर्जा, तोच ठेका, आणि तेच अंतःकरणातलं ओलेपण…

वारी म्हणजे चालणं, पण केवळ शरीराने नाही… मनानं, भावनेनं, श्रद्धेने चालणं.
"चालताना थांबायचं नाही आणि थांबत थांबत चालायचं नाही."
ही वारीची शिकवण केवळ पावलांची नाही, ती जीवनाचीही आहे. चालण्याचा वेग कितीही संथ असो, सातत्य असेल तर कोणतीही पायवाट पार होतेच.

वारीत चालताना वाटेत भेटतो एक गायक, टाळ वाजवत भजन गातो… त्याच्या गजरातच आपल्या थकलेल्या पावलांना बळ मिळतं. कोणीतरी अभंग म्हणतं – "पंढरीनाथा माजा..." आणि नकळत आपणही त्याच सुरात मिसळतो. मन शांत होतं, विचार निवतात, आणि शरीर कसलंच तक्रार करत नाही.

वारीत कोणी मोठं नाही, कोणी लहान नाही. सगळे एकसमान. सगळ्यांच्या कपाळावर चंद्रकोर. कुणाच्या डोळ्यांत अश्रू, कुणाच्या ओठांवर स्मित. पोटासाठी, लेकरांसाठी, आरोग्यासाठी, मनःशांतीसाठी – कोणाचंही कारण असो, सगळ्यांना घेऊन चालणारी ही  पालखी म्हणजेच श्रद्धेचं साक्षात रूप.

वारीचा एक तरी टप्पा अनुभवला पाहिजे. कारण त्या टप्प्यात "मी" हरवतो, आणि "आपण" जागं होतं.
वारीचा एक तरी उपटप्पा चालून बघा, कारण तिथे "गंतव्य"च नव्हे, तर "प्रवास"ही महत्त्वाचा वाटतो.

आज मी जेव्हा झेंडेवाडी ते सासवड चालून जेजुरीला परत आलो, तेव्हा हे काही केवळ एक टप्प्याचं यश नव्हतं… ती होती एक पूर्ण झालेली भावना. एक उलगडलेली प्रतिज्ञा. आणि हो, ती होती पुन्हा चालण्यासाठीची नविन उर्जा…

तर मग, तुम्ही येताय ना?
मंगळवारी, सासवड ते जेजुरी,
नुसती वारी नाही – पावलांच्या श्रद्धेची गाथा अनुभवायला…

"पाऊलवाटेवर चालताना,
विठू माउलीचा हात लागतो,
अन मनामध्ये शांततेचं
एक मोठ्ठं वादळ उठतं…"

(लेख: सुनिलदत्त कुलकर्णी)










 



टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

अविनाश निंबाळकर : साधेपणातून घडलेला अर्थपूर्ण जीवनप्रवास

इमेज
  अविनाश निंबाळकर  : साधेपणातून घडलेला अर्थपूर्ण जीवनप्रवास अविनाश  निंबाळकर (संचालक - प्रकल्प , महापारेषण)  यांचा जीवनप्रवास हा कुठल्याही झगमगाटाचा नाही ; तो आहे अनुभवांनी समृद्ध झालेल्या साधेपणाचा , मूल्यांवर ठाम राहिलेल्या विचारांचा आणि समाजाशी नाळ घट्ट बांधलेल्या माणसाचा. स्वतःला ते नेहमी “कॉमन मॅन” म्हणतात ; पण त्यांच्या आयुष्याकडे बारकाईने पाहिलं , तर कळतं की हा सामान्यपणा जाणिवांचा , कर्तव्यभावनेचा आणि माणुसकीचा आहे—जो आज दुर्मिळ होत चालला आहे. बालपण : निसर्गाशी जोडलेली माती नागपूरजवळील एका छोट्या गावात त्यांचं बालपण गेलं. साहेबांचं लहानपण म्हणजे निसर्गाचं मुक्त विद्यापीठ होतं. पावसाळ्यात भरून वाहणारे ओढे , पाण्याची तात्पुरती सोय , मातीशी जोडलेलं जगणं—या सगळ्याने त्यांच्या मनात संवेदनशीलतेची बीजं रुजवली. गावाकडचं आयुष्य म्हणजे कष्ट , मर्यादा आणि समाधान यांचा समतोल कसा साधायचा , हे त्यांनी नकळत शिकून घेतलं. त्यांचे वडील शाळेत शिक्षक होते. त्यामुळे घरात शिक्षणाबद्दल आदर , शिस्त आणि प्रामाणिकपणा यांना विशेष महत्त्व होतं. वडिलांच्या सहवासामुळे ज्ञान ही केव...
अधिक वाचा

दामिनी : आतल्या आकाशात चमकलेली वीज

इमेज
 दामिनी : आतल्या आकाशात चमकलेली वीज ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, वाळूज दामिनी म्हणजे वीज. ती केवळ आकाशात चमकणारी रेषा नाही; ती अंधाराशी वाद न घालता, त्याला आपोआप माघार घ्यायला भाग पाडणारी एक निर्णायक उपस्थिती आहे. स्त्रीचं अस्तित्वही असंच असतं. तिच्या आयुष्याचं आकाश अनेकदा ढगांनी भरलेलं असतं— जबाबदाऱ्यांचे, नात्यांचे, समाजाच्या अपेक्षांचे, “हेच योग्य” आणि “हेच करायला हवं” अशा न सांगितलेल्या आदेशांचे. या ढगांतून ती चालत राहते, कर्तव्य निभावत राहते, पण स्वतःकडे पाहण्याची सवय कधी तरी हरवते. प्रशिक्षण म्हणजे बदल नाही, आठवण दामिनी हे प्रशिक्षण म्हणूनच केवळ कौशल्यविकासाचा उपक्रम राहत नाही. ते स्त्रीच्या आतल्या आकाशात पहिल्यांदाच उमटलेली एक सौम्य, पण ठाम चमक ठरते. इथे कुणी तिला “तू अशी हो” असं सांगत नाही. इथे तिला विचारलं जातं— “तू आहेस तरी कोण?” हा प्रश्नच सगळ्यात मोठं प्रशिक्षण ठरतो. कारण स्त्रीकडे शक्ती नसते असं नाही; ती शक्ती इतकी काळजीपूर्वक, इतकी शिस्तबद्धपणे वापरली गेली असते की तिलाच तिची तीव्रता जाणवत नाही. तिला सहनशीलतेचं कौतुक मिळतं, पण निर्णयक्षमतेची संधी मिळत नाही. तिच्या त्यागाचं ग...
अधिक वाचा

🎖️ गौरव पत्र 🎖️ईएचव्ही यंत्रणांच्या वतीने मा. संचालक (प्रकल्प) श्री. अविनाश निंबाळकर साहेब यांना

 🎖️ गौरव पत्र 🎖️ (ईएचव्ही यंत्रणांच्या वतीने) आदरणीय मा. संचालक (प्रकल्प) श्री. अविनाश निंबाळकर साहेब आज या उजेडाच्या साक्षीने, आम्ही— ईएचव्ही लाईनचे उंच टॉवर, शब्द न बोलता वाहणारे कंडक्टर, व्यवस्थेचे सांधे असलेले क्लॅम्प–कनेक्टर्स, आणि सबस्टेशनमधील सदैव जागे, पण मौन उपकरणे— एकत्र येऊन, आपल्या कृतज्ञतेसह हा गौरव व्यक्त करीत आहोत. टॉवर म्हणून आम्ही शिकलो: उंचीपेक्षा पाया खोल असावा. तो पाया म्हणजे आपला संयम. कंडक्टर म्हणून आम्ही शिकलो: ताण सांभाळायचा, वाढवायचा नाही. तो समतोल म्हणजे आपली निर्णयदृष्टी . क्लॅम्प आणि कनेक्टर्स म्हणून आम्ही शिकलो: लहान घटक दुर्लक्षित झाले, तर मोठी यंत्रणा ढासळते. ही जाणीव म्हणजे आपली संवेदनशीलता. सबस्टेशनमधील उपकरणे म्हणून आम्ही अनुभवलं: निर्णय आदेश वाटू नयेत, तो विश्वास वाटावा. हे स्थैर्य म्हणजे आपलं नेतृत्व. साहेब, आपलं कार्य गाजावाजा न करता उजळणाऱ्या दीपासारखं होतं— ठाम निर्णय, सौम्य वर्तन, आणि साधेपणातली ताकद. आज आपण सेवानिवृत्त होत असलात, तरी आम्हाला ठाऊक आहे— उजेड कधीच निवृत्त होत नाही. तो फक्त नव्या प्रवासासाठी रूप बदलतो. ईएचव्ही व्यवस्थेच्या वती...
अधिक वाचा