"महिम्याचं नाव आणि काळाचा खेळ"

"महिम्याचं नाव आणि काळाचा खेळ"

✍️ लेखन – सुनिलदत्त कुलकर्णी

आजघडीला एखादं नाव मोठं वाटतं.
त्याच्या यशोगाथा झळकतात वर्तमानपत्रांच्या मथळ्यांमध्ये,
त्याचं बोलणं, त्याच्या वागण्या-बोलण्यातले संकेत –
हे सगळं आपण जणू दैवी असल्यासारखं स्वीकारतो.

पण हे खरंच दैवी असतं का?

की ते केवळ काळाची निवड असते?

आज जो उच्चारतो आहे, उद्या त्याचा उल्लेखही होणार नाही…
हे कितीदा घडलं आहे, आणि पुन्हा घडत राहणार आहे.

महिमा कोणाचा? नावाचा की काळाचा?

आपण बघतो, कुणी तरी कालपरवाच आलेला,
एका झळकत्या क्षणात ‘आदर्श’ होतो.
त्याच्या फोटोला फुलं वाहिली जातात,
त्याचे विचार व्हॉट्सअ‍ॅपच्या स्टेटसला सजवतात.
तो बोलला म्हणजे "सत्य" आणि तो वागला म्हणजे "मार्ग"
अशी गृहितकं रचली जातात.

पण…

कालच तो कुणालाच माहीत नव्हता.
त्याच्या ह्या तथाकथित महिम्याचं मूळ
या समाजाच्या विस्मरणाच्या आजारात दडलं आहे.
कधी एखादा चेहरा हवा बनतो,
तर कधी एखाद्याचं सामर्थ्य सावलीत जातं…

नावं झळकतात, पण ती टिकतातच असं नाही.

आज जे दिसतं, ते काही काळापुरतं असतं –
जसं की उत्सवात फडफडणाऱ्या पताका –
काल रंगीत, आज रंगहीन.

"अरे, तो नाही का तो… मोठा झाला होता एके काळी!"
ही एकच ओळ पुरेशी असते एका "अप्रतिम" प्रवासाची शवपेटी बनायला.

खरं तर यशाचं खरे मूल्यमापन हे "काळ"च करतो.

तो जेव्हा शांतपणे, निर्विकारपणे सर्वांकडे पाहतो,
तेव्हा त्याला कोण बुडालं, कोण तरंगलं
हे कळतं – आणि ठरतं.

एके काळी जो "देव" ठरतो,
तोच दुसऱ्या काळी "देव्हाऱ्यात न बसणारा" ठरतो.
कारण लोकांची स्मृती ही क्षणभंगुर असते,
आणि प्रभाव हा वेळेवरच झगमगतो.

म्हणूनच…

नावाचा महिमा ही फसवणूक असते,
आणि काळाचा महिमा ही सत्याची छाया असते.

खऱ्या अर्थाने मोठं होणं म्हणजे
"दिसणं" नाही, "सांभाळणं" असतं –
सांभाळलेली माणसं, विचार, मूल्यं…
काळाच्या चाळणीतून न गळणारा ठसा.

आज एखादा वर असतो, उद्या खाली…
कधी झेंड्यावर असतो, कधी वाऱ्याच्या झुळुकीतही विसरला जातो.

म्हणून नावाच्या झगमगाटाला फारसा अर्थ नाही,
जर काळाच्या कठोर नजरेतून
आपली छाप उमटली नसेल तर!

शेवटी… कवी दिवाकर जोशी जे म्हणतात तेच खरे

आजघडीला दिसतो ज्या नावाचा महिमा,
ठरेल नंतर केवळ तो — काळाचा महिमा…!