🕊️ *उडणं ही आपली जबाबदारी…"

 

🕊️ *उडणं ही आपली जबाबदारी…" 

✍️ ललित लेख- सुनिलदत्त कुलकर्णी

"Don't ask permission to fly. The wings are yours & the sky belongs to no one."

...हे वाचलं आणि मन कुठल्यातरी उंचीवर जाऊन पोहोचलं. खरंच… उडण्याची परवानगी कुणाकडून हवी असते? आणि आकाश कोणाच्या बापाचं आहे?

माणूस जन्माला येतो तेव्हाच त्याचं अंतरंग म्हणजे विचारांची, कल्पनांची, इच्छांची पंखं त्याला मिळालेली असतात. पण जसजसं आपण मोठं होतो, तसतसं जग आपल्याला वेगळंच शिकवतं —

थांब, विचार कर, परवानगी घे.
समाज काय म्हणेल? वडीलधारी काय म्हणतील? नियम काय सांगतो? परंपरा काय म्हणते…

म्हणजे काय?

जणू आपल्या पंखांना कुणीतरी वेठीस धरलंय…
जणू आकाश कुणाच्या तिजोरीत बंदिस्त केलंय…

एक उदाहरण आठवतं — वैशालीचं.

खेड्यात वाढलेली. डोळ्यांत शहरात जाऊन शिकण्याचं स्वप्न.
वडील शेतकरी. आणि गावातलं ठरलेलं मत — "मुलींनी जास्त शिकून काय करायचं? शेवटी संसारच करायचा असतो!"

पण वैशाली ठरवून बसली होती —
"मी शिकणार. आणि फक्त शिकायचं नाही… शिक्षिका होणार!"

सगळ्यांनी अडवलं. कुणी आईला बोल लावले. कुणी वडिलांनाच सरळ विचारलं —
"मुलीला एकटीला शहरात पाठवताय? 

नीट नाही बघितलं लोकांनी!

पण वैशालीनं परवानगी मागितली नाही. ती फक्त सजग राहिली.
तिनं तिचे पंख झाडले, पिळदार केले, जपले.
आणि एक दिवस… उडाली.

आज ती तिच्या गावातल्या प्राथमिक शाळेत मुख्याध्यापिका आहे.
प्रत्येक घरातली एक तरी मुलगी तिच्या वर्गात म्हणते —
"ताई, मला तुमच्यासारखंच व्हायचंय "

कारण… उडणं ही कृती नसते, ती मनाची ओढ असते. आत्म्याची उर्मी असते.

जेव्हा तुम्ही जगाला विचारता — "मी उडू का?"
तेव्हा जग आधी तुमचं आकाश मोजायला लागतं.
पण जेव्हा तुम्ही स्वतःलाच विचारता — "का थांबावं?"
तेव्हा पंख आपसूक हलायला लागतात…

असं अनेकांचं असतं.
साधारण दिसणारा एक तरुण. लेखनाची आवड.
पण घरच्यांचं मत — "लेखनातून काही होत नाही."

त्याने सुरुवात केली. लिहिलं. ब्लॉग लिहिला. पुस्तक छापलं.
आज त्याच्या कथेवर चित्रपट निघतोय!

मग प्रश्न असा नाही की उडावं का?
प्रश्न असा असतो — थांबावं का?

जेव्हा वाटतं की आकाश बंद आहे…
तेव्हा लक्षात ठेवा — आकाश कधीच बंद नसतं,
आपलं मन उघडायचं असतं!

---

आणि शेवटी…

पंख आपले असले, आणि आकाश कोणाचंच नसलं…
तरी 'उडणं' ही आपली जबाबदारी ठरते — परवानगी नव्हे!