🕯 “पाच गावे आणि न मिळालेली माणसं…” 🕯

 

🕯 “पाच गावे आणि न मिळालेली माणसं…” 🕯

— एका दुर्लक्षित गटाचं आत्मकथन

✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी

हा लेख कोणत्याही विभागाच्या फाईलमध्ये सापडणार नाही…
कारण ही एका दुर्लक्षित गटाची ‘न भरलेली नोंद’ आहे — एक रिक्त आत्मकथा…

ज्या ठिकाणी तारांवरून वीज वाहते — पण त्या तारांना सांभाळणाऱ्या हातांमधून दमछाक ओघळते — तिथं ही गोष्ट घडते…

इथं माणसं मोजली जातात — पण त्यांच्या हरवलेल्या उष्णतेला कोणीही मोजत नाही…

आम्ही फार काही मागितलं नव्हतं…

तीन माणसं म्हणजे तीन फॉर्म नव्हते… ते होते —
तीन सजीव कणे… तीन जिवंत शिड्या…
पाठीवर पावसाच्या सरी झेलून उभं राहणारे —
आणि रात्रीच्या अंधारात झपकन चमकणाऱ्या वीजेसारखे पुढे झेपावणारे…

त्या जागा भरल्या असत्या, तर आमच्या हिशोबात
‘शिकायत’ नावाचा शब्दही नसता…
पण त्या माणसांचं शून्य, आमच्या रोजच्या तासांमध्ये
प्रत्याक्षात वजा होत गेलं…

आता लिहायला लागतंय… कारण बोलून थकलोय…

“सगळं चालू आहे…” — हो… पण
मशीन चालतं, माणूस चालवतो!
या दोन वाक्यांमधली थकव्याची दरी,
कुठल्याच बैठकीत मांडली जात नाही…

जेव्हा दोघांच्या जागी एकच माणूस,
रात्रीच्या पालथ्या पावसात यार्डात जाईल —
तेव्हा तांत्रिक दुरुस्तीपेक्षा —
माणसाचं आतलं तुटणं जास्त खोल असतं…

पांडवांनी फक्त पाच गावे मागितली होती…
आम्ही फक्त तीन माणसं मागितली होती…

सत्ता नाही… साथ हवी होती…

पण तसंही झालं नाही.

आणि त्यामुळे —
हे लेखन कोणावर तक्रार म्हणून नाही…
तर स्वतःच्याच “शेवटच्या वळणावरच्या थांब्याचं”
एक मौनचित्र आहे…

कारण, “माणसं का नाही आली?” यापेक्षा
“माणसांशिवाय आपण चाललो कसे?” ह्याचा हिशेब सांगताना —डोळे न दिसता ओले होतात…

तरी चालतोय…
शेवटच्या टॉवर  पर्यंत, gantry पर्यंत…
कारण कोणीतरी एक दिवस तरी म्हणावं —
"हो, कुणीतरी इथे होता…!"

---

आणि शेवटी, एका न उमटणाऱ्या साक्षीसारखा शेर…

"हमसे मत पूछिए कि दर्द कैसा है…
जिस्म तो बच गया है… पर वज़ूद कहीं और दफन है…"

(ही केवळ लेखणी नाही…
ही एक ‘रिकामी जागा’ भरताना उमटलेली साक्ष आहे —
त्यांच्या वतीने…
जे अजूनही माणसं न मिळालेल्या माणसांसारखे उभे आहेत…)

---