"स्वतःला जपण्याची कला…"

🌿 "स्वतःला जपण्याची कला…" 🌿

✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी

जीवन म्हणजे अखंड प्रवास.

या प्रवासात काही वळणं आनंदाची फुलं उधळतात, तर काही वळणं काट्यांनी भरलेली वाट देतात.

कधी परिस्थिती आपल्या मनासारखी झुकते, तर कधी ती हाताबाहेर जाऊन खडकासारखी अडथळा बनते.

अशा क्षणी मनुष्य दोनच वाटांवर उभा राहतो —

एक म्हणजे झगडत राहणे, तुटत राहणे;

आणि दुसरी म्हणजे स्वतःला जपून, आतून बळकट होत पुढे जाणे.

"ढगांचा गडगडाट थांबवता येत नाही,

पण मनातल्या दिव्याला जपलं,

तर अंधारही प्रकाशमान होतो…"

खांद्यावरचं ओझं जड झालं की पहिला प्रश्न आपण स्वतःलाच विचारतो — हे मी हलकं करू शकतो का?

शक्य असेल तर प्रयत्न करावा.

पण जर त्या ओझ्याला हलकं करण्याची ताकद आपल्या हातातच नसेल, तर त्याला अंतःकरणात सामावून घेणं हाच उपाय असतो.

स्वीकारणं हीच खरी शहाणपणाची कला आहे.

तरीही काही वेदना अशा असतात, ज्या आत्म्याला कुरतडतात.

त्या मनाच्या नसानसांत जळजळत राहतात, आणि सावलीसारख्या कायम मागे लागतात.

अशा वेळी दूर जाणं हाच खरा उपाय असतो.

कारण दूर जाणं म्हणजे पळ काढणं नव्हे; ते म्हणजे स्वतःच्या अस्तित्वाचं रक्षण करणं.

निसर्ग हाच धडा शिकवतो.

गंगेचं पाणी खडकावर आदळलं, तरी खडक नष्ट होत नाही, पण गंगेला वळण घ्यावं लागतं.

तशीच माणसाची वाट असते — जेव्हा भिंत अडथळा बनते, तेव्हा त्यातून शिरून नव्हे, तर बाजूने वळून पुढे जाणं, हेच त्याचं खरं सामर्थ्य ठरतं.

एखादं पान सतत पावसाच्या थेंबांनी भिजत राहिलं, तर ते कुजून जातं.

पण जर ते हलकंसं बाजूला सरकून उभं राहिलं, तर त्याचं हिरवं जगणं टिकून राहतं.

आयुष्यही तसंच आहे — वेदना देणाऱ्यापासून हलकंसे बाजूला होणं हेच खरं जगण्याचं शहाणपण आहे.

"कधी कधी सोडून देणं,

हीच खरी पकड असते.

दूर जाण्यातूनच

जवळ राहण्याची ताकद सापडते…"

शेवटी जगण्याचा अर्थ एकच — स्वतःला हरवू नये.

परिस्थिती कितीही कठीण असली तरी अंतर्मनातला आनंद जपणं हीच खरी साधना आहे.

कारण प्रसन्न मन हे सूर्योदयासारखं असतं — त्याचा तेजोमय प्रकाश स्वतःलाही उजळवतो आणि इतरांनाही उजेड देतो.

पण तुटलेलं मन म्हणजे मावळतीचा सूर्य — दिसायला सुंदर असला तरी अंधाराच्या सावल्या आपोआप मागे ओढत राहतात.

क्षणभर डोळे मिटा…

श्वास खोलवर घ्या…

आणि मनाशी अलगद पुटपुटा —

"मी खरंच जगतोय का?

की फक्त निभावून नेत आहे?

माझ्या आनंदाच्या मुळाशी

खरंच मीच आहे का?"