काल शेवटी कुत्राही चावला…!

 

काल शेवटी कुत्राही चावला…!

✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, जेजुरी

माणूस आणि कुत्र्याचं नातं फारच फिल्मी असतं म्हणे! जणू लहानपणापासूनचे दोस्त – जंगलात शिकार, एकमेकांचा पहारा, आणि शेवटी “माणसाचा जिवलग मित्र” असा किताब मिळवणं! पण काल मला कळलं – हे सगळं फक्त टीव्हीवर शोभून दिसतं. प्रत्यक्षात कुत्र्यालाही समाजाचं भान असतं… कोण भोळा आहे, कोणावर प्रयोग करायचा, कोणावर दात दाखवायचा – त्याला क्षणात समजतं!

सकाळपासून नशीबच बिघडलं होतं – चहा वेळेवर नाही, मोबाईलचं नेटवर्क गायब, ऑफिसात सुट्टीवर जाण्यापूर्वी  माझा चार्ज कोणी घ्यायला तयार नाही… मन खट्टू! म्हणून रात्री ठरवलं – चला फेरफटका मारू, थोडी हवा घेऊ, थोडं मन शांत करू… जरा स्वतःशी संवाद साधूया. पण समाजात राहून हे कुठे शक्य असतं?

रस्त्यावर काय दिसतं? एक कुत्रा! शेपूट इतकं हलवत होता की जणू हेलिकॉप्टरच! डोळे मिचकावत जणू म्हणतोय –

“या ना दोस्त! जीवन फार गंभीर झालंय… थोडा रिलॅक्स करा! समाजाने जसं झोडपलंय ना, तसंच मीही झोडपतो!”

मी मनात म्हटलं – “वा! आज नशीब उजळलं! थोडं प्रेम मिळेल, थोडं हास्य… आयुष्य छान होईल!”

मी एक पाऊल पुढे टाकलं… आणि पुढच्या क्षणी –

धाडकन!

तो माझ्या पायावर दात रोवतो! मी थिजलो! डोळे विस्फारले! कानात आवाज बंद! क्षणभर वाटलं – मी चित्रपटात आहे… स्लो मोशनमध्ये कुत्र्याचे दात चमकतायत आणि मी हवेत!

तो हलकासा गुरगुरला, दात खुपसून जणू काम पूर्ण झालं असं समजून पुढे निघून गेला. शेपूट हलवत जणू म्हणतोय –

“धडा दिला… पुढचा कोण? समाजातील अजून किती भोळ्यांची यादी आहे बघूया!”

आजूबाजूचे लोक माझ्याकडे बघून हसत होते. कुणी मोबाइल काढून व्हिडिओ शूट करत होतं – जणू हा लाइव्ह शो! कुणी म्हणालं – “अरे वा! आता तूही आमच्यातलाच! समाजात मिसळलास! स्वागत आहे!”

जणू समाजाची सदस्यता आता दातांनी मिळते!

कॉलनीत पोहोचलो. विचारलं गेलं – “काय झालं?”

मी हळू आवाजात म्हणालो – “कुत्र्याने चावलं…”

ते खळखळून हसू लागले – “वा! अभिनंदन! आता तुम्हीही समाजाचा भाग झालात. माणसं जे करत नाहीत, ते कुत्र्यानं केलं! खरं स्वागत असं असतं!”

खरंच… जिथे माणसं माणसालाच चावतात, तिथे कुत्र्याने चावणं ही फक्त औपचारिकता! उलट त्याने वेळ वाया न घालवता मला थेट ‘समाजात सामील’ करून घेतलं! आजकाल तर नोकरीसाठी अर्ज, ओळखपत्र, शिफारसपत्र लागतं… पण येथे फक्त एक चावा पुरतो!

आता मला वाटतं – कुत्र्यांनाही समाजशास्त्र शिकवलं असावं! कोण किती वेळ थांबतो, कोण किती बोलतो, कोण किती हसतो, कोण किती आत्मविश्वासाने भोळेपणा दाखवतो… याचा वास घेऊन ते ठरवतात – “हा फारच विश्वास ठेवणारा दिसतो. चला, धडा शिकवूया!”

मी थांबलो, हसलो, त्याच्या डोळ्यांत पाहिलं… आणि त्याने निर्णय घेतला – “या माणसाला थोडं वास्तव दाखवलं नाही तर तो स्वतःला खूप मोठा समजेल!”

आता फेरफटका मारायला निघालो की स्वतःला सांगतो –

“चालत जा… पण चेहऱ्यावर स्मित नाही! कोणावर जास्त प्रेम दाखवू नकोस! आधी संशय घे, मगच जवळ जा! नाहीतर समाजात मिसळण्याची प्रक्रिया सुरू होईल – आणि पुढच्या आठवड्यात अजून एक चावा मिळेल!”

कुत्रा दिसला की मी विचारतो –

“मित्र व्हायचं की चावा घ्यायचा? आधी सांगा… मला अजून दोन आठवडे ऑफिसला जायचं आहे!”

आणि हो… आता माझ्या फोनमध्ये नवीन रिंगटोन ठेवली आहे –

‘धाड! कुत्र्याने चावलं!’

दरवेळी ऐकली की स्वतःवरच हसू येतं! जणू समाजाने मान्यता दिल्याची नोटीस!

कारण शेवटी –

जिथे माणसं माणसालाच चावतात…

तिथे कुत्र्याने चावणं हे फक्त स्वागत समारंभाची नोंदणी!

आणि खरं सांगू?

आज सकाळी मी जरा छाती पुढे करून चाललो होतो…

लोक विचारतात – “काय रे, चालण्यात आत्मविश्वास वाढला का?”

मी फक्त हसतो आणि मनात म्हणतो –

“हो… काल कुत्र्याने चावलं! आता मी समाजमान्य नागरिक झालोय!”

आता पुढचं लक्ष्य – “माणसांनीही चावा घेऊन मान्यता द्यावी… तेव्हाच पूर्ण सदस्यता मिळेल!”